RSS

თიბვა

ბენზოცელით ეს ხმაურიანი თიბვა, ბენზინის სუნის ყნოსვა სასიამოვნო არ არის, მაგრამ, როცა გაითიბება, ნაკვეთი ისე ლამაზდება,  შეგიძლია უყურო და დატკბე…

ამ საქმეს ჩემი დღის განრიგის რაღაც ნაწილი მიაქვს.

 
 

ქუთაისში მწერალთა სახლი გაიყიდა

http://www.kutaisipost.ge/blogebi/article/8527-quthaisshi-mtseraltha-sakhli-gaiyida-cira-yurashvilis-blogi

 

ქუთაისში მწერალთა სახლი გაიყიდა, სახლი, რომელსაც ჩვენი ქვეყნისა და ქალაქის არაერთი კულტურული მოვლენა დაუკავშირდა, ჯერ როგორც მოსწავლეთა სასახლეს, შემდეგ კი მწერალთა სახლს.

ამ სახლში სხვადასხვა დროს ჟურნალ ,,განთიადს” რედაქტორობდნენ კონსტანტინე ლორთქიფანიძე, გურამ ფანჯიკიძე, რეზო ჭეიშვილი… მარტო რეზო ჭეიშვილის განუზომელი ღვაწლი ჩვენი მწერლობის წინაშე, ქმნიდა იმის წინაპირობას, რომ მწერალთა სახლი აღდგენილი სახით კვლავ მომსახურებოდა იმერეთის შემოქმედებით ძალებს.

ამ ისტორიულ შენობას უკავშირდება ჩემი და ჩემი თაობის მწერალთა შემოქმედებითი ბიოგრაფიაც. აქ ვიყრიდით თავს პოეტები, ხელოვანები, ლიტერატურისმოყვარულნი მთელი იმერეთიდან. გვქონდა გაცხოველებული მსჯელობა და კამათი, რაც გვზრდიდა და ისეთ გარემოს გვიქმნიდა, რომლის გარეშეც ახალგაზრდას საკუთარი თავის პოვნა, შემოქმედებითი გზისა, თუ ძალის, ხარისხის განსაზღვრა ძალიან უჭირს. ამ გარემოს შექმნა ჩვენი წინა თაობის მწერლების და განსაკუთრებით რეზო ჭეიშვილის დამსახურება იყო. მან მოგვიყარა თავი ახალგაზრდებს ლიტერატურულ ჟურნალ ,,განთიადის” რედაქციაში, ზოგს მუშაკებად, ზოგს კი ამ ჟურნალის ფურცლებზე… მისივე თაოსნობით 80-იან წლებში ამ შენობაში ჩატარებულმა სარემონტო სამუშაოებმა განსაკუთრებული პეწი შემატა და სასიამოვნო გახადა ეს გარემო.

ხელისუფლების უგვანმა პოლიტიკამ, მასთან შეურიგებლობამ და ჩვენი სოციალური ყოფის სიძნელეებმა ამ ძვირფას შენობაში ჩვენი ოთახების კარი გამოგვახურინა, ვიმედოვნებით, რომ მხოლოდ დროებით და მალე შევძლებდით დამწყებ მწერლებთან იმ ურთიერთობათა ჯაჭვის აღდგენას, რასაც გამოცდილების გაზიარება ჰქვია. რადგან ახალგაზრდა მწერლებსაც ისევე ესაჭიროებათ ძალების მოსინჯვა პროფესიულ გარემოში, როგორც ჩვენ გვესაჭიროებოდა ათეული წლების წინ.

არცერთი ქვეყნის თვითმმართველი ქალაქის ხელისუფალი არ დაუშვებდა ამგვარი ძველი, კულტურული, შემოქმედებითი კერის ჯერ სრულ იავარქმნას, შემდეგ კი ერთპიროვნული, საზოგადოებასთან შეუთანხმებელი გადაწყვეტილების მიღებას გაყიდვისათვის.

სრულიად მოუთმენელია, რომ ასე ერთი ხელის მოსმით იყიდება ყველაფერი, რისი გაყიდვაც არ შეიძლება, დავიწყებას ეძლევა და ისპობა სახელოვანი ისტორია, რომელსაც აქვს ძალა- არასრულფასოვნების გრძნობისაგან განკურნოს და ახალ თაობათა სწორი მიმართულებით სვლის ბიძგად იქცეს. მოუთმენელია, რომ ქუთაისის თვითმმართველობა ყურად არ იღებს საზოგადოების პროტესტს (თუნდაც მაკდონალდსისთვის ისტორიული ტერიტორიის მიყიდვის ფაქტი) და ქალაქზე ზრუნვის საბაბით ებრძვის ისტორიას, აღარ ტოვებს კულტურულ სივრცეს ადამიანებისთვის…

 
 

აბრეშუმის პეპელა

ახალი ნოველები წიგნისთვის- ,,ჟამსა თამაშობისასა”-დასამატებლად

აბრეშუმის პეპელა

,,კარგად მოუარე, -უთხრეს დედას, ნორმას თუ  არ გადაამეტებ, არც დააკლო, გრამზე ხუთი კილო პარკი მაინც უნდა ჩაგვაბარო, ჭიები არ დახოცო, თორემ სასჯელი არ აგცდება!“ შემდეგ დავთარში რაღაც ჩაწერეს, დედას ხელი მოაწერინეს და წავიდნენ. ორი ქალი იყო- მეაბრეშუმეობის ლაბორატორიის თანამშრომლები, მაისის ბოლო იდგა, როცა მათ  მუყაოს პატარა ყუთით რაღაც დატოვეს.

-,, აბრეშუმის მურია“,- თქვა დედამ.

,,მური“ ან ჭინჭველასთან მსგავსების, ან სიშავის, ან სურნელის, ან ძვირფასეულობის გამო- იგი აბრეშუმის პაწია, გამურულ, ჩვილის ასაკში მყოფ ჭიებს ნიშნავდა.

-,,ცხოვრება წინ მიდის“, – მუყაოს  ყუთის გამო თქვა ბებიამ, _ ჩემს ბავშვობაში მურის დასაჯენად პირუტყვის ფუნისგან ჯამს აკეთებდნენ- ,,ფუნია“ ერქვა,  ,,ტაბასკვერასაც“ ვეძახდით… შემდეგ მური შპალერის მორჩენილ ნახევზე გადმოსვა და  მუყაოს პატარა ყუთი თავის საწოლქვეშ დიდ, გაზეთჩაფენილ  ჩემოდანში საწვრილმანოდ შეინახა.

-სამი გრამია, თქვა დედამ, გრამზე ხუთი კილო პარკი უნდა ჩავაბაროთ, 75 მანეთს ავიღებთ.

,,სამოცდათხუთმეტი მანეთი ხელწამოსაკრავი ფული არ არის,-გვითხრა ბებიამ-  პური 30 კაპიკი ღირს ღირს, შაქარი- 70, ხანის სულუგუნი მანეთი და სამოცდაათი კაპიკი, ჩვენც ხომ ვყიდით ყველს  მანეთ ნახევრად- ცხოვრება ანგარიშია!“

დედამ  მიკროსკოპული ზომის ჭიებით შავად დაწინწკლული ქაღალდი მაგიდაზე დადო. ეზოდან ბჟოლის რამდენიმე ფოთოლი შემოიტანა, მაკრატლით დაანაკუწა, ჭიების ირგვლივ მიმოფანტა და თქვა_ ,,რაც კარგად ვაჭმევთ, პარკსაც დროზე აახვევენ და დროულად გადავსვამთ სახლიდან, დახუთული სუნი იცის აბრეშუმის ჭიამ, ძნელია მის გვერდით ცხოვრება, თან ბავშვებთან ერთად“…

აი, ასე იწყეს  ჩვილმა ჭიებმა ჩვენს გვერდით, მაგიდაზე  თავიანთი თვენახევრიანი დროება…  ჩვენ, კი მე და ჩემს პატარა და-ძმებს, წვიმით დალტობილ და წვიმის  ხელით ჟანგისფრად მოხატულ კედელთან მიდგმული საწოლიდან მშვენივრად შეგვეძლო გვეთვალთვალა მათთვის, შპალერზე მონარჩენი მცირე ზომის ქაღალდი კიდით-კიდემდე როგორ დაისაკუთრეს და შემდეგ დედას ,,უბრძანეს“, მათთვის ქაღალდი  მაგიდის მთელ ზედაპირზე გაეშალა. ამ დროს მურის კანიდან ამოსული ჭიები  სათეთრებელ კანში ჩაწვნენ, ანუ თეთრად შეიფერნენ და შუბლზე პაწია კეხი გაუჩნდათ. ის დროა,  ჩვენც, მე და ჩემი დედმამიშვილებიც  ამოვდივართ მურის კანიდან,  სათეთრებელში ჩასაწოლად ვემზადებით და იქნებ ბუნდოვნად კიდეც ვგრძნობთ-  ყველაფერი, რაც ირგვლივ ხდება, რასაც ვაკვირდებით და   ვიმახსოვრებთ- მომავალთან დაგვაკავშირებს  სევდისა და ტკივილის გზით… აბრეშუმის ჭიები ხომ  ჩვენი სიყმაწვილის დარად  მოიცვლიან  ,,კეხის“ კანსაც, შემდეგ ,,წარბისკანი“-  ხანდაზმულობა ელით, ბოლოს  დიდ კანში ჩაწვებიან -და აჰა, თვალისდახამხამებაში მოსულა სიბერეც, ახლა პარკი უნდა აახვიო, შიგ შეიყუჟო, გარს ჭაღარა, სპეტაკი აბრეშუმის  თმები შემოიხვიო და  როგორც ციხე- კოშკში, მასში ისე გამოიკეტო.

ჭია თეთრად შეიფერა თუარა,  მტერიც მაშინვე გამოუჩნდა. მაგიდის ფეხთან ჯერ თუ თითო ჭინჭველ-ბურჭყველა აწრიალდა- მაცნე-ინფორმატორად, ცოტა ხნის შემდეგ მასზე მთელი ჯარი ადი-ჩამოდის. აბრეშუმის დასაპყრობად მოდის ჭინჭველა, ჭინჭველის ჯარი, აბრეშუმის გზა ძალას ჰმატებთ, მუყაითად მოილტვიან, მოიჩქარიან, ცხრა მთის გადავლა შეუძლიათ, ოღონდ ამ ნედლ  სითეთრეს შეესიონ, ჩაკბიჩ-ჩასრისონ, სისველე და სინოტივე გამოსწურონ, შაქრის ფხვნილივით დაანამცეცონ.

მტერი ახლოვდება და  აბრეშუმის ჭიები  კი უსუსურად იხლართებიან, არც კოშკებზე დგანან, არც გამოღრუებულ მორებს სცემენ, ან კოცონს ანთებენ- ,, მტერი მოდის, მტერი!…“  ტყუილად კიარ ეშინიათ მეაბრეშუმეთ ამ წელში გაწყვეტილი მწერის,  მიბმულ- მიკერებულივით რომ უჩანს წელქვემოთ კურტნად მიდგმული ნაწილი, მცირეოდენი უყურადღებობა და მთელი მონაგრის დავსება  შეუძლია მათ შრომით წელმოწყვეტილ რაზმეულებს.

ისე დაანამცეცებენ აბრეშუმის ჭიას, ნაჭეჭყურას დაამსგავსებენ, აი იმ ყველაზე უხარისხო პარკს, მხოლოდ რამდენიმე ძაფის გამობლანდვა  რომ შეძლო ჭიამ და მჭიდრო, მყარი, კრისტალური, თოვლივით თეთრი და კვერცხისებური ნაჭუჭის ნაცვლად, ობობას  მიერ მოქსოვილ ბანდღს დაამსგავსა  უძალისხმოდ ნაშრომი, ცალყბად დაქსოვა პარკი, იდუმალად შიგ ვერ მოექცა, შიგნიდან გარეთ საცოდავად მოკუნტული  გამოილანდა. ვერ ივარგა, ცხოვრების შუა გზაზე წაერთვა ძალა, ყბებში ჩაგუბებული ოქროსფერი ატლასი  შუა გზაზე გამოელია  …

მეაბრეშუმენი ჭინჭველის სახელს არც ახსენებენ, უსულოს უწოდებენ აბრეშუმის ჭიის ამ მტრებს, ჯალათებს, პირს მიიბრუნებენ და ტუტუნებენ:,, ავითაო, მავითაო, შავი მოვა შავითაო, შავი მისი ჯარითაო, შავსა პირი ავუხვიე შავი აბრეშუმითაო, უსულო, უგულო, წელით მოწყვეტილითაო- ,,თფუ იარე, თფუ იარე, ცხრა მთა გადაიარე!“ მაგრამ დედამ ეს შელოცვა არ იცის, სამაგიეროდ იცის, მარტივად როგორ მიაყაროს ნაცარი ჯერ მაგიდის, შემდეგ კი ზამბარიანი საწოლის ფეხებთან ირგვლივ  ისე, რომ კვალი აურიოს და ამ ჭინჭველ-ბურჭყველას აბრეშუმის ჭიისკენ სავალი გეზი დაუკარგოს…

აბრეშუმის ჭიებს  სულ უფრო და უფრო მეტი ფოთოლი სჭირდებათ,  უფრო მეტი სივრცეც  და  ჩვენც ვეძებთ ბჟოლის ფოთოლს ყანებში, გზისპირებზე, მდინარის პირას… მშობლების მიერ  ჩამობელილ ტოტებს მონდომებით ვეზიდებით.

დედა ბჟოლის ტოტებს ტირიფის წნელებით  ოთხკუთხად დაღობავს, ჩელტებად კრავს,  ზედ თეთრ ქაღალდს აფენს და  სათეთრებლიდან, ანუ კეხის კანიდან ამოსულ ჭიას მასზე ათავსებს, ,,გადააჯენს“.   ,,კეხის კანში“ მყოფი აბრეშუმის ჭია, მარადმშიერი და მოძრავი ჯერ გაშეშდება, შემდეგ კანს იცვლის და კეხის ნაცვლად პაწია წარბები უჩნდება, ამით ის განცვიფრებულ ჭიას ემსგავსება და ეს ნიშნავს, რომ ის ,,წარბის კანში“ ჩაწვა.

აბრეშუმის  ჭიების ეს წარბისკანიც  სამომავლო სურათებს ინახავს ჩვენს წარბისკანზე,   ჩვენი სიცოცხლის ახალგაზრდულ, მეცხრამეტე გაზაფხულებზე, სულში ფერადი აბრეშუმებით… მე მკერავი და  ჩემი მეგობარი- მოწინავე მეაბრეშუმე, მოკლედ თმაშემოკრეჭილი, შავთმიანი, შავთვალწარბა  მზია გოგია,  ქუთაისის მატარებლების სადგურში საღამოს 11 საათზე, თბილისისაკენ ბარბაცით მიმავალ რელსებსა და  მაზუთიან შპალებს ზემოთ, ბაქანზე, ლამპიონებით განათებულ, ორ ფილაქანს შუა მოყვავილე ველურ ყვავილებთან. ქუთაისის  აბრეშუმკომბინატის  სახარშავ, საძახავ, საქსოვ საამქროთა შორის მოფარფატე ჩემი მეგობარი, ამ საამქროთა შავგვრემანი ფარვანა… სად ჩაიკარგა იმ დაზგების მონოტონური ხმიანობა და რაძგა-რუძგი, ფაბრიკულად ნაქსოვი ქსელი, მჭიდროდ მიწნეხილი მისაქსელი,  ამ კომბინატის ქსოვილთა გალერეა უთვალავ, წარმოუდგენლად ბევრნაირი, ფერადსახიან აბრეშუმთა  ხვეულებით.  სად შეეფარნენ ეს აჩრდილები?

სად არის ახლა შავთვალწარბა მზია გოგია?

სულ ერთი თვე ან თვენახევარი სჭირდება, აბრეშუმის ჭიები პარკს აახვევენ და გადავსვამთ ჩვენი სახლიდან.

ჯერ კი დახუთულ დიდ ოთახში, სადაც ფანჯარაც კიარ იღება, სახლის თავანი სიმხურვალეს გადასდებს   ჩელტებს, წყნარი შრიალი, შვარშვალი გააქვთ ჭიებს, მოკბეჩილ და დანიკბულ ფოთლის მხოლოდ ყუნწი თუღა დარჩება, ანდა ჭერზე დაკიდულ მტვრის ფანთხივით მოკონწიალე  ძარღვი…

სანამ წარბის კანიდან ჭია დიდ კანში გადაწვება, ბჟოლის ფოთლების მარაგი ამოწურული გვაქვს და ტოტების ჩამოსაბელავად  ბებია კოლექტივის საბარგო მანქანას მერიკო აბულაძესთან, თინა ჭრელაშვილთან და სხვა ქალებთან  ერთად  ქუთაისში მიჰყვება, ეს ქალები მოწინავე მეაბრეშუმენი არიან, მთელ უბანში და იქნებ რაიონშიც ყველაზე მეტ აბრეშუმის ჭიას უვლიან,  მათთვის გადაცემული მური 5 გრამზე ბევრად მეტიც იქნება… სხვა დროა, არც ბეღელი და აღარც ხულა, ან ამგვარი სათავსოები  ამ დროს უკვე აღარ იგება და  მათი დიდი სახლების მეორე, გამოუწყობელი  სართული მთლიანად ჩელტებითაა მოფენილი, ჩვენი მწირი მონაგარი მას რას შეედრება, არც სათავსო გვაქვს ხეირიანი, ფოთოლიც ყოველ ჯერზე საძებნელია, მაგრამ შრომის ამ საყოველთაო ფერხულს რას ჩამოვრჩებით, ვინ ჩამოგარჩენს,  უსაქმურად სახლში ვინ დაგსვამს, ქუდზე კაცს იხმობს კოლექტივი, ჯერ  კოლექტივის დრო არის და ყველამ რაღაც უნდა აკეთოს … ჩვენც ვშრომობთ, მშობლები  შრომობენ და ჩვენ  ვეხმარებით…

ქუთაისში ბევრი ბჟოლაა,  ერთ ყველაზე საყვარელ უბანს ახლაც ხომ ,,ბჟოლებს“ ეძახიან.  და როცა ფოთოლი სულ გაწყდება ჩვენს არეზე, მიჰყვებიან ქალები და ჩამობელავენ ქუთაისში  ბჟოლის  ხეების ფართო, პრიალა და ნაზ ფოთლება ტოტებს. ეს სინაზით განედლებული ფოთლები ხომ აბრეშუმის ჭიის მეშვეობით გადასცემენ ქსოვილებს  ზედაპირის სიპრიალეს, სილბოს, სიცინცხლეს… ქალები ისე დაჭრიან ტოტებს, ზოგ ახალ ნერგზე მხოლოდ ბენძოს თუ დატოვებენ. ტოტებს ბჟოლაკაკალაც გამოჰყვება უმწიფარი-წითელ-მწვანე, მკვახე და მუხლუხებივით დახორკლილი, მხოლოდ რამდენიმე ცალი თუ გამოერევა შეთვალული და  პირველად შემოსული  ხილის კვალობაზე-  ნუგბარი.. ამ დროს  ქუჩებიც სუფთაა, ავტომანქანები და გამონაბოლქვი ძალიან ცოტა. თუმც არც მტვრიან ფოთოლს იწუნებენ აბრეშუმის ჭიები.

ჭიამ წარბის კანიდან ამოსვლა დაიწყო, ეს იმით შეეტყო, რომ ერთხანს გაშეშდა, ცოტა ხანში ამოძრავდა, ანუ დიდ კანში ჩაწვა, თავის ქნევა- ქიანი დაიწყო, საკვები მომიტანეთო და იქნებ დედასაც კი სცნობს, ისე გაირინდება, როცა ის უხვად  უყრის ბჟოლის დასხეპილ ტოტებს…  ჭიამ სწრაფად იმატა ზომაში და ეს პაწია, ცვილისფერი არსება დიდ, თეთრ, ფაფუკ მუხლუხოდ გარდაიქმნა,  ახლა შეიძლება ხელშიც აიყვანო და მოეფერო კიდეც, ის ხომ უფუნთულესი,  უბოროტო,  მშრომელი არსებაა, თეთრ ზამბარასავით იკუმშება და იწელება, ყალყზე დგება, პატარა ფეთუნებით სწრაფ-სწრაფად  გადაადგილდება და მჭიდროდ  ეკვრის ტოტებს.  ტყემლის ფერად მუხლუხოსავით შემაშინებელი სულაც არ არის,  განგებას ზურმუხტისფერი ბრჭყვიალა თვლებით რომ გაუწყვია მისი კანის ზედაპირი.

აბრეშუმის მუხლუხო უკვე გაიზარდა და  ბუნების ზეიმიც დაიწყო, როცა  მის მთელ სიგრძეზე, ბროლივით გამჭვირვალე კანქვეშ თხევადი აბრეშუმი გამდნარ სანთელივით, მდნარ ოქროსავით გამობრწყინდა. ამ ოქროს ღელვა შემდეგ არაერთხელ გამახსენდება, ძარღვებშიც ვიგრძნობ  მის ტორტმანს და მის მდინარებას.  სხვა სასწაული ან რა იქნება, შენ კი ჩქარობ, სულ სხვა  რაღაც სასწაულს ელი და სული ყელში გებჯინება, ჩემო მკითხველო.

დადგა დიდ კანში ჩაწოლიდან მეცხრე დღე და  თეთრმა მუხლუხებმა  ბოდიალი  დაიწყეს, ისინი ახლა პარკის ამოსახვევად ემზადებიან,  თავს აქიანებენ, აქიცინებენ და ბებია მეზობლის ქალზე, რომლის ენაჭარტალობის გამო გაბრაზებული იყო და ახლა ვხვდები, რომ მას პარკისონის დაავადება სჭირდა -იტყვის; ,,ნეტა მახვიერი აბრეშუმივით არ აქიცინებდეს თავსო’’… ის ქალი მერე მართლაც  გამოიქსოვება თავის აბრეშუმის პარკში და სულ მალე სულის პეპელაც სადღაც გაფრინდება.

თვენახევარი უკვე გადის  და ჩვენც ჭალისპირის იმ გვიმრებით, რომლითაც ჩემთვის საკუთრად ქოხის აშენება მინდოდა,  მოჭრილი და გამზადებული გვაქვს. ახლა ჭია გვიმრის ჩელტებზე პარკს აახვევს, მთვარით ნაქსელ აბლაბუდაში გალაქტიკის კვერცხებივით გაახვევს პარკებს, ის იქნება მკვიდრად ნაგები, და როგორც მთვარის მოვანება ვერცხლის ჰამაკში, გამოკრთებიან თეთრ, აბრეშუმის ბადეებში აბრეშუმის სარკოფაგები…

მკვრივი, ქათქათა, ხარისხიანი პარკი მხოლოდ მარტოობით მოიქსოვება, უხარისხოა მსხვილი პარკი_  ორი ჭიისგან გვერდიგვერდ მოქსოვილი,  ერთ ბუდედ შეზრდილი, თუ ორ აკლდამად გაერთებული,  დომფალებს რომ უწოდებენ მეაბრეშუმენი.

ჩემი სიბერის ნავთსაყუდელს ამ დომფალობით ვერ მოვიქსოვდი… და მასზე მხოლოდ ერთი მოგონება დავიტოვე-  მუხლუხებივით გვერდიგვერდ ვქსოვდით საერთო პარკს, ის გაირინდა და ჩუმად თქვა, (არ ვაჭარბებ, ზუსტად ასე თქვა)- ,,ჩემს სულში ახლა ვარდებივით იშლებიან მეწამული აბრეშუმები”…

მალე გვიმრათა გამხმარ-გაჩიჩინებულ ტოტებზე   ბამბის ფთილასავით გაბმულ აბრეშუმს  ქათქათა პარკებს ავართმევთ, გოდორს ავავსებთ… და გაფრინდება  აბრეშუმის ჭიის პეპელა, თუკი სარკმლის გამოჭრა დასცალდა და ქვაბში მდუღარემ არ დაფუფქა, რომ მერე ერთი შტოლა, იგივ ლანდი, (ასე ჰქვია) რაც  ერთი ჩაყრა პარკისაგან ამოიღება- აბრეშუმის ძაფად იქცეს, ქათმის ერთ კვერცხად შეფასდეს- ერთი ჩაყრა პარკი ხომ ერთი კვერცხი ღირს  და რვა კვერცხი- ერთი გირვანქა  შტოლა და ეს უნაზესი ძაფები  ეკლესიაში ღმერთს მიერთვას შემწირველის ნაჯაფი ხელით.

მე,  კი ვინც მთელი სიყმაწვილე ვაგროვებდი ამონაჭრებს ფერადი ჟურნალებიდან, ნაირნაირ კაბების თარგებს,  ახლა ვიშორებ სულის სიმძიმეს, უცნაურად ვმსუბუქდები  ღამეული ფრენის სიამით და დილაობით  მხრები მეწვის… შიშით შევყურებ, წუთისოფლის  მოთუხთუხე ქვაბში  წვალებით როგორ ამოსდით სული დაღლილ ადამიანებს. მე ხომ  საკუთრად სულ სხვაგვარი გარდასახვა მსურს- მზის ბილიკზე აბრეშუმის პეპელას მსგავსად ცისფერშერთული ატლასის კაბით, თეთრი ფრთებით გავფარფატდე, თეთრით ვეჩვენო პირსა ღვთისასა.

 

ქატო იქა…

გამწყვარია ქატო, თითქოს ცისქვეშეთში არ არსებობს. ზრუტუნებს ძროხა- ბალახ-კალამა არ ჰყოფნის და ერთ დღეს რაიონის ცენტრში წასული დედა აჩქარებით შემოაღებს კარს. ნარბენს ლოყები დასწითლებია, გახარებული სულს ძლივს ითქვამს- ბაბანაურის საწყობში ქატო ,,გამოჩენილა“.

ყოფილა კი, ოდესმე? დაცოტავებულზე- მარაგი შეივსო, თუ საიდან გაჩნდა ეს გამწყვარი ქატო, ვითარც იდუმალი ნათელი?!

ქატო- ხორბლის ეს პატარა, გარეთა ანაკვეთი, ცეხვა-ცემით მარცვალზე ქერქშემოძრობილი, განაცერი, უხეში და მსუბუქი ჩენჩო, ქარქუეტი, ქარი რომ ჰაერში განაბნევს და მიმოფანტავს, ნუთუ თავისთავში ამხელა სიხარულის მიზეზს ატარებს?

დედა რაღაცას ეძებს, ხან აქეთ მივარდება, ხან იქით… იცინის, ბრაზობს, ჩქარობს, ხელისგულზე ნაშალ ფულს ითვლის- კილო ქატო ოცი კაპიკი მაინც ღირს, ოცდაათ კილოს ექვსი მანეთი ეჭირვება, მეტს საწყობიდან გამოსატანად ვერც მოვერევით და იქნებ არც ნორმის ზემოთ მოგვცეს ვინმემ; ამიტომ იმდენი უნდა მოაგროვო, რამდენსაც პირუტყვს ცოტა ხნით მაინც ამყოფინებ.

დედა ნაცრისფერ ჯვალოს ტომრებს გაშლის, დაბერტყავს, ააფრიალებს, ნაჩქარევად დახედავს; ერთზე ნესტით ბუნდოვნად რაღაც არის გამოსახული, მეორე დაჩვრეტილია ნატყვიარებივით, შემდეგ ამ ტომრებს დააწყვილებს და ორივეს ერთად შეახვევს, გადაგრაგნის…

თქმაც არ მჭირდება, არც საშინაო- ორმტკაველა სიგრძის ქვედა ბოლოსა და მოკლემკლავიანი პერანგის შეცვლა, დედას დასახმარებლად ასე უნდა გავყვე. მაგრამ ჯერ ,,რქას“ ვერ ვატევთ შინიდან, წასვლა გვიგვიანდება… საბარგო მანქანისთვის აუცილებელი სამი მანეთიც მოსაძებნია. მთლად უკეთესი, თუ ჩვენი ქატოს ტომრებით სხვის ქატოს გამოვყვებით და მძღოლი უფულოდ ზედ ქუჩის პირზე ჩამოგვსვამს, მაგრამ სხვის იმედად წასვლა ძნელია.

დედა ახლა იმ მაგიდის საფარქვეშ ეძებს ფულს, სადაც მამა უბრალო ფანქრით საკუთარ ლექსებს, კორესპონდენციებს, ან გარდაცვლილთა ქვებისთვის შეკვეთილ ლექსებს წერს და იქედან ჭაობისფერ, ნამგლითა და უროთი დადაღულ სამმანეთიანს გამოაცურებს.

მამის ფულს ვიღებთ, მამა კი არ ჩანს ამ სურათში, ნეტა სად არის?

აქ კვლავ ვიპოვით შემდეგ არაერთხელ, ამ მაგიდის საფარქვეშ, მის წიგნებსა და ჟურნალებში, ბზუილა ხოჭოსავით გარინდულს, წყნარად მიყუჟულს, უმნიშვნელო, თავის დროზე მეტად საჭირო, თუმც დროებით მივიწყებულსა და უკვე გაბონებულ საფასურს. ხომ ყველაფერი ბონდება ცისქვეშ?! თვით დამოუკიდებელი საქართველოს რესპუბლიკის პირველი ბონიც-გულისამათრთოლებელი ემბლემით დამშვენებული- კამარაშეკრულ, გაფრენილ ცხენზე მოსასხამაფრიალებული წმიდა გიორგით… მაინც ძლეული, საკუთარი ძალმოსილების ურწმუნოებით მახვეწარი: ჩემი ,,მიღება სავალდებულოა, თანაბრად რუსეთის სახელმწიფო-საკრედიტო ბილეთისა“-ო…

,,ბაბანაური“ ჩვენგან თითქმის ორ კილომეტრშია, თავდაღმართში, მდინარის პირას. აბანოს გვერდს ჩავუვლით, რომლის ეზოშიც რკინის ბოძებზე შეკოშკებული ოთხკუთხა, ზამთრობით ორთქლადენილი, უზარმაზარი რკინის ავზებია, ჩვენი შთამფვლელნი და განმბანელნი სოფლის მწვირისგან… და იქნებ ეს ,,ბაბანაური“- ,,აბანოურია“, ან კიდევ ,,ბაბანება“-მდინარის პირის სუსხი კაცს რომ სიცივით ააბაბანებს…

გახურებულ ასფალტზე გუდრონი დუღს, ჯერ სიგარეტის მაგვარი, პრიალა და ნაზ ფურცლებში გახვეული ვარდისფერი კევები გადამყიდველთან არ გამოჩენილა და მოპრიანებაზე, ამგვარი გუდრონის პაწია, ცვილად ქცეული და პატარაკბილებდამჩნეული ნატეხები შავი მარგალიტებივით გვიბრჭყვინავენ გაცინებისას. უცნაურია, პატარებსაც, კი, ამ ნახევრადანგელოზებრივებს, რარიგ გვიტაცებს კუპრი… გზადაგზა, ფეხშიშველა, ცხელი ,,გუდრონით “ ქუსლებგაშავებული ბიჭებიც გვხვდებიან, ისინი ანკესებს და წკირით ბოლოგამოსკვნილ ძუაზე ახინცლულ თევზებს შინ ხალისიანად მიაქანებენ.

საწყობი მდინარის პირას მდგარი წაგრძელებული შენობაა, ორკარიანი, ფართო შესასვლელით. მის წინ, შარაგზიდან მარჯვნივ ბონდის ხიდია, შორიდან ის ბეწვის ხიდივით მოსჩანს… დადგები, ამ ხიდზე, საქანელასებრ შექანდები, გრეხილ მავთულთა ,,მოაჯირებს“ ჩაეჭიდები, თვალს გაადევნებ -ერთდროულად, ზემოთაც და ქვემოთაც მდინარე მიდის, ზემოთ-სილურჯეში ჩაფენილ ურწყულ ღრუბელთა, ქვემოთ -მზის შუქით მწვანედ დარწყულ ტალღათა…

აქ, კი საწყობში, თითქოს მილეთის ხალხი შეკრებილა, ზოგი ნიჩბით, ზოგი აკალთავებით ისეთი სასოებით აგროვებენ ამ ქერქეტა ქატოს, თითქოს ციდან ნაწვიმი ზეციური ბურღული იყოს… საწყობში ცხელა, გნუსხავს ძირს დაყრილ, ქატოს ცხელი და მოტკბო ფშვინვა. ჩვენც ტომარას პირს გავუხსნით, ავარდნილ ბდღვირში საწყობის ფილაქანზე ორივე ხელით წამოვაფორთხებთ და ტომრებიც მუცელს აივსებენ ჩახურებულ ქატოთი. ეს სუნი, სიტკბო, როგორც ხორბლის სული-ნათელი, ამ სურათს აჯადოვებს, დროს აჩერებს, ამ წამისთვის ინახავს, რადგან… სანამ დავტოვებთ ამ შენობას, ეს სურათი მეხსიერების ვეება გრაგნილს, სადღაც კუთხეში ბეჭდად დაესმის…

გარეთ, კი ხვატში, მოჭერილ მზისას, ცხელი ქარი ხელს ამოურევს საწყობიდან წვალებით და სიხარულით გამოთრეულ ტომრების სტომაქს, განაბნევს თავზე მოყრილ ქატოსროგორც იმ ხალხს, ვინც იქ იყო, თავდახრილი, ჩამუხლული აგროვებდა, იკალთავებდა, სიხარულით ისაკუთრებდა; დედაჩემივით ტიროდა და უხაროდა ქატოს ნათელი… იმ ხალხივით ცალკე წავა ეს ქერქბუდე, ხმელი მომყოლი, მარცვლის გულზე მიწყვეტილი ჭიპლარით, სულ პაწაწა, სულ მუნუნა… ვით ხორბლის სული, ქარს გაჰყვება, შავ ხნულებში სამარადჟამოდ ჩაიფარცხება…

მისი გული კი, ფქვილი- ცხობილი, ოხშივარადენილი, ჩვენს ტაბლაზე დაეგება, შოთიპურებად დაიტეხება ყველა თაობის პატარების, მშივრების თვალწინ, ვითარც პური პატიოსანი -ტარიგივით განტეხილი; და ეს სიცოცხლეც_ ერთ წუთში ტანჯვა-წამებით გასათრევი, მეორე წუთში, როგორც ღმერთი, მშვენიერებით შეიმოსება…

 
 

სოფელი

18191009_1495061043858709_1470362686_nსოფელი მოწყენის დროს არ მიტოვებს. ეს არის ადგილი, სადაც სრულ ჰარმონიაში ვარ საკუთარ თავთან, სადაც უფროსიც და უმცროსიც მე ვარ. საქმეთა, თუ დასვენების  კალეიდოსკოპური მონაცვლეობა კი შრომის ხარისხს მიუკეთესებს…

ეკლესიიდან სახლშიIMG_6252

მე და ჩემი ბიჭი ბენზოცელის გამართვისასIMG_6276.JPG

საწერებისთვის ხომ არ მიმეხედა?

IMG_6294

ჯერ ადრეა წითელ ხალიჩაზე სიარულიIMG_6295.JPG

მირანდა სულ ჩასაფრებულია ფოტოობიექტივითIMG_6314.JPG

საქმე არ დაგსვამს

IMG_7925.JPG

ბზვანელი ჩიტუნებიIMG_8191.JPG

თხილის კრეფაIMG_8358.JPG

მდინარისკენIMG_8775.JPG

მდინარე სულორშიIMG_9104.JPG

დაითესა- ოღონდ არა ჟარგონის მნიშვნელობით

 

,,ჟამსა თამაშობისასა”

13256029_1172918376060865_6239807757247479763_n

ეს არის კრებული, რომელიც ჩემთვისაც, ავტორისთვისაც გამორჩეულია და სასიხარულოა ჩემი კოლეგების ასეთი მაღალი შეფასება.

 

 
 

გამხიარულებული სახლი

იყო ერთი მოწყენილი სახლი. თვალები სულ ჩამქრალი ჰქონდა და პირმოკუმული გზას გაჰყურებდა. მაგრამ ერთხელ მას თვალები გაუბრწყინდა, სულ გაკაშკაშდა, გამხიარულდა, ბევრს იცინოდა და მისი პირი მოკუმული აღარ იყო, რადგან მასში ანდრია და ანასტასია  ცელქად შერბი- გამორბოდნენ და  სახლის კარს არ კეტავდნენ.

მარტო სახლმა კიარა, ეზომაც გაიხარა, მწვანე მოლი ანდრიას და ანასტასიას ფეხის ტერფებს უკოცნიდა, ხეებზე ყვავილები იშლებოდნენ და ზაფხულში პატარებისთვის დასამწიფებელ,  ჩასაკბეჩ  ხილზე წინასწარ ფიქრობდნენ.

მარტო სახლმა და ეზომ კიარა, კატებმაც გაიხარეს, ისინი ბავშვებს კუდში დასდევდნენ და მათთან ერთად მზეზე კოტრიალობდნენ.

მარტო სახლმა, ეზომ და კატებმა კიარა, წიწილებმაც გაიხარეს, მათ ანდრია და ანასტასია საკვებს უყრიდნენ,  თეფშზე წყალს უმატებდნენ და სამყურა ბალახს უკრეფდნენ.

მარტო სახლმა, ეზომ, კატებმა და წიწილებმა კიარა, ქუჩამაც გაიხარა, ანდრიას და ანასტასიას ფეხქვეშ სოფლის სუფთა ბდღვირი ადინდა, სუფთა ტალახი აიზილა. ძროხებსაც გაუხარდათ და ბავშვების დანახვაზე იფიქრეს, ჩვენს ხბოებს ეყოფათ, ახლა ამ პატარა ქალაქელებს ვუწილადოთ რძე, რომ მოფერიანდნენ და ძლიერები გაიზარდონო.

მარტო სახლმა, ეზომ, კატებმა და ქუჩამ კიარა, სოფელმაც გაიხარა. სოფელმა იფიქრა,  ასე კარგი რომ ვარ,  ანდრია და ანასტასიაც ჩემკენ იმიტომ გამორბიანო.

მაგრამ სახლზე, ეზოზე, კატებზე, წიწილებზე, ქუჩაზე და სოფელზე მეტად ბებოს გაუხარდა. ისე გაუხარდა, ხელის  შეხებაც კიარ დასჭირდა  თავისი შრომის  იარაღებისათვის:  ბარმა დაბარა, თოხმა დათოხნა, ნიჩაბმა ჩამოცვენილი მიწა გადაყარა, წალდმა და წალკატმა  ეკალბარდი აკაფა, ხელის ხერხმა ხე  უვარგისი ნაყარისგან გაასუფთავა, ჩაქუჩმა ლურსმანი მიაჭედა.

ბებოს ფეხის ტრიალის გარეშე ამუშავდა ძველებური საკერავი მანქანა, ბენზოცელმა ბალახი გადასხიპა, ბენზოხერხმა შეშა დაჭრა, საღამოხანს თუნუქის ღუმელმა შეშის რამდენიმე ღერი გემრიელად გადასანსლა და კმაყოფილმა ჟანგიანი ლოყა წითელი ენით მოილოკა, ელექტრობურღმა კედელი გახვრიტა და მასში პატარების ტანსაცმლის საკიდი კაუჭი  ჩაახრახნა, ელექტროქლიბმა დანებს, მაკრატლებს, ნამგლებს და ცელს პირი აულესა, ველოსიპედმა პური მოიტანა, კომპიუტერმა დაამთქნარა, თვალი დახუჭა და დაიძინა.

ჩვენ ვიშრომებთ, შენ დაისვენე, უთხრეს შრომის იარაღებმა ბებოს.

დიდხანს ვიცოცხლებ და  შეიძლება არასდროს მოვკვდე- იფიქრა  ბებომ-  რადგან სახლი საბოლოოდ გამხიარულდა.

P.S

🙂  ეს კი უფროსთათვის:

http://fortuna.ge/pediatri-komarovski-samkviriani-dasveneba-sofelshi-imunitets-bolomde-aghadgens/

 
 

ტეგები: , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

Shoes of dance

I look back  and saw that follow  my little brother with shoes of dance. He was little.  Eight or  nine years old.  my mother and I  going in cinema  “ swallow “ . I don’t remember what film was, maybe nothing interesting. I told  him   you don’t coming ,I  poured perfume”  and we gone. It was late raining evening of autumn. Light was  illuminating  in the street and by morning were disappearing. Now that is, not was so. For  evening  don’t  inflammation, or by morning don’t disappears.

We are middle of the road when we hear something noise, that running my little brother with dance of shoes. With Wet foots. With lose heart   .  Mother says serve to him :  go in house, I am say too go in house, you will cold, why you coming with this shoes in this rain. And I looking  to watch in five minute will begin séance, I look beautiful , I wear my sewn dress, and at this seance will boys and between they will one   with purple hair, and I don’t have decide in my mood who choice  . And at this time following me my little brother with dance of shoes.

He don’t returned  in the house. Gone  other side of street, and in the little time meet us in enrtrance of cinema house . We looked him  ; small boy with color eyes of water, and goldes  braun  skinn disorded hair and from his shoes  flows, coming  water.

Our good, blithe  character disappeared .we  and siting  on the chair. From of lott people in hall was warm.  He sat on back our row, pretend  you don’t know me, I don’t  know you, with you I don’t have job.

We were sitting and watching  something colorful dance and play song  film. And at this time my brohers legs was wet. now  I am surprising how my heart was alive . Or what was in this hall more precious,  why don’t huged his little wet legs, and don’t warmed.

ცეკვის ჩუსტები

გავიხედე და მოგვდევს ჩემი ძმა ცეკვის ჩუსტებით. პატარა იყო. რვა- ცხრა წლის. კინოთეატრ „მერცხალში“ მივდიოდით მე და დედაჩემი. არ მახსოვს რა გადიოდა. არც არაფერი იქნებოდა მნიშვნელოვანი. დავუშალეთ- არ წამოხვიდეთქო, ვისხურეთ მანეთად თუ ორმოცდაათ კაპიკად ნაყიდი  „ შიპრი“ და წავედით. შემოდგომის გვიანი საღამო იყო, წვიმიანი. ლამპიონები ინთებოდა მაშინ ქუჩაში საღამოობით და დილაობით ქრებოდა. ახლა რომ არის, ასე არ იყო. საღამოობით რომ არ ინთება. ან თუ ინთება, დილაობით რომ არ ქრება.

შუა გზაში ვართ და გვესმის რაღაც ტყაპატყუპი. თურმე მორბის ჩემი პატარა ძმა ცეკვის ჩუსტებით, დასველებული ფეხებით, გულამოვარდნილი. მიუბრუნდა დედაჩემი და წადი სახლშიო- უთხრა მკაცრად- წადი სახლში! -წადი სახლშიმეთქი- ვუთხარი მეც- ფეხებზე შეგცივდება, თან ამ ცეკვის ჩუსტებით სად მორბიხარ, რომ მორბიხარ ამ წვიმაშითქო. თან საათზე ვიხედები, ხუთი წუთი უკლია სეანსის დაწყებას, თან გამოკოხტავებული ვარ, რაღაც მაცვია ჩემი შეკერილი, თან ჩემი ვარაუდით ამ სეანსზე მელნისფერთმიანი ბიჭი იქნება და კიდევ ერთი- ორი ყმაწვილი, რომელთა არჩევანშიც ვარ გუნებაში და ვერ გადამიწყვეტია, რომელი ავირჩიო…  ამ დროს კი მომდევს ჩემი პატარა ძმა ცეკვის ჩუსტებით.

არ გაბრუნდა. ქუჩის მეორე მხარეს გავარდა ტყაპატყუპით და ცოტა ხანში კინოთეატრის შესასვლელთან დაგვიხვდა. შევხედეთ- პატარა აბურძგნული არსებაა, აჩაჩულ- დაჩაჩული და ცეკვის ჩუსტებიდან წყალი სდის. წაგვიხდა „ შიპრ„ნასხურები ხასიათი. შევედით, დავსხედით. მაყურებელთა სიმრავლისგან დარბაზში თბილოდა. ჩემი პატარა ძმა ჩვენს უკანა რიგში დაჯდა. ვითომ არ მიცნობთ, არ გიცნობთ, თქვენთან არაფერი მაქვს საქმეო.

ვისხედით და ვუყუებდით რაღაცას. ინდური ფერადოვნება იყო. თანდათან მახსენდება- ყვითელი და იასამნისფერი საღებავების ფრქვევით და ცეკვა თამაშით. ჩემი პატარა ძმის პატარა ფეხები კი ამ დროს სველი იყო. რა გულმა გამიძლო ახლა მიკვირს. ან რა იყო იმ დარბაზში უფრო ძვირფასი, ახლა მიკვირს, როგორ არ ჩავიხუტე გულში და მისი პატარა, სველი ფეხები როგორ არ გავათბე?!

ინგლისურად თარგმნა თათია მარდალეიშვილმა

 
დატოვე კომენტარი

Posted by on იანვარი 28, 2017 in Uncategorized